21 augustus 2026

Agro: Maatregelen stikstofaanpak

Minister Van Essen heeft verschillende ingrijpende maatregelen aangekondigd om Nederland uit het stikstofslot te halen. Veel van deze maatregelen zijn nog niet concreet uitgewerkt. Wel is duidelijk dat de voorstellen grote gevolgen kunnen hebben. Wat de exacte gevolgen voor jouw bedrijf zijn, is nog niet te bepalen en hangt mede af van de locatie van je bedrijf. Wat is er nu voorgesteld?

Doel maatregelenpakket

Het is de bedoeling dat Nederland van het stikstofslot gaat en dat (bedrijfs)ontwikkelingen weer mogelijk worden. Om dit te bereiken worden diverse maatregelen nodig geacht, vooral ook binnen de landbouw.

Emissiereductiedoelen en doelsturing

De landbouwsector moet uiterlijk in 2035 de stikstofuitstoot (ammoniak) met 42-46% verlagen ten opzichte van het jaar 2019. In zones rondom bepaalde Natura 2000-gebieden moet gemiddeld 20% extra worden gehaald (62-66% reductie). Daarnaast komen er emissienormen voor broeikasgassen, zoals CO₂. Voor het jaar 2030 worden per diersector tussendoelen gesteld. Het is de bedoeling dat de streefwaarden voor 2030 eind dit jaar bekend worden gemaakt.

Emissienormen melkveehouderij

Heb je een melkveebedrijf? Dan krijg je, volgens de plannen, bedrijfsspecifieke ammoniakemissienormen en emissienormen voor broeikasgassen. Op dit moment zijn de volgende normen voor 2035 voorgesteld:

• 0,164 kg NH₃ (ammoniak) per fosfaatrecht.
• 92 kg CO₂-eq. per fosfaatrecht.

De normen zijn scherp. Waarschijnlijk zul je stal- én managementmaatregelen moeten nemen om deze normen te kunnen behalen. Echter een exacte berekeningsmethode ontbreekt nog.

Emissienormen intensieve sectoren

Heb je een intensief veehouderijbedrijf? Dan worden voor je bedrijf waarschijnlijk begin 2027 emissienormen per dierplaats vastgesteld (ammoniak en CO₂). De inschatting is dat veel intensieve bedrijven de normen niet met alleen managementmaatregelen kunnen halen. Wellicht dat je (verder) moet inzetten op emissiearme stalsystemen.

Op termijn doelsturing

Het is de bedoeling dat vanaf 2035 wordt ingezet op doelsturing op basis van afrekenbare emissienormen. Dit geldt zowel voor de melkveehouderij als de intensieve veehouderij.

Zones rondom Natura 2000-gebieden

Ligt je bedrijf binnen een zone van 500 of 1.000 van een bepaald stikstofgevoelig Natura 2000-gebied? Dan krijg je te maken met een extra opdracht voor de ammoniakemissie (20% extra). De kans is groot dat je met alleen stal- een managementmaatregelen de gestelde normen niet kunt halen. De minister noemt als opties: extensiveren, omschakelen, verplaatsen of beëindigen.

Zones nog niet definitief

De zones zijn nog niet definitief. Deze worden vastgesteld, mede op basis van maatregelen die een provincie neemt ten aanzien van het verbeteren van de natuur.

Grondgebondenheid melkveehouderij

Het is de bedoeling vanaf 2035, voor alle melkveebedrijven, een grondgebondenheidsnorm van 2,6 GVE per hectare gaat gelden. Voor 2030 en 2032 worden ‘tussennormen’ vastgesteld.

Samenwerking met akkerbouwers

Areaal van een akkerbouwer kun je mogelijk meetellen, als deze binnen 25 km van je bedrijf ligt. Daarbij gaan meer voorwaarden gelden, zoals het opstellen van een samenwerkingsovereenkomst en het gebruik van de grond. Deze voorwaarden zijn nu nog niet bekend.

Op zand/löss: gras-/rustgewasverplichting

Ligt je melkveebedrijf op zand/löss? Dan moet in de toekomst het areaal op je bedrijf bestaan uit tenminste 85% grasland en/of rustgewassen.