Agro: Nieuw pachtrecht in consultatie

Echt alles onder één dak

Sinds 1930

7.000 klanten gingen je voor

Vestigingen
- Assen
- Den Helder
- Groningen
- Heerhugowaard
- Hoorn
- Leeuwarden
- Schagen
- Texel

Inloggen

Nieuws

Agro: Nieuw pachtrecht in consultatie: vijf nieuwe pachtvormen op een rij

Op 15 december 2025 is het wetsvoorstel Herziening pachtregelgeving in internetconsultatie gegaan. Met dit voorstel wil de wetgever het pachtrecht ingrijpend moderniseren. De huidige pachtvormen maken plaats voor een nieuw stelsel waarin langere looptijden, meer marktwerking en duidelijkere rechten en plichten centraal staan. Het wetsvoorstel introduceert vijf nieuwe pachtvormen, die hieronder worden toegelicht.

Let op: De definitieve wetgeving kan nog worden aangepast. Wij vinden echter deze komende wetswijzigingen van groot belang voor de gehele agrarische sector. Er is nog niets bepaald wanneer deze wijzigingen in zullen gaan. Over het algemeen wordt er van uit gegaan dat dit niet voor 1 januari 2027 zal plaatsvinden.

Vijf nieuwe pachtvormen

Standaardpacht, met een looptijd van minimaal 24 jaar. Deze pachtvorm wordt de standaard pachtvorm ter vervanging van de huidige reguliere pacht. De aanvangsprijs wordt bepaald door de markt gekoppeld aan een jaarlijkse veranderindexatie. Er bestaat geen continuatierecht;
Continuatiepacht. Deze pachtvorm betreft een aangepaste voortzetting van de huidige reguliere pacht. Continuatiepacht verschilt van de bestaande reguliere pacht, doordat de pachtprijs is gebaseerd op een vrije aanvangsprijs gekoppeld aan een jaarlijkse veranderindexatie in plaats van op pachtnormen;
Kortlopende pacht, met een looptijd van maximaal 12 jaar waaraan een progressief prijsstelsel wordt verbonden;
Teeltpacht, met een looptijd van 1 of 2 jaar met een vrije marktprijs. Deze pachtvorm betreft een iets aangepaste voortzetting van de huidige teeltpacht;
Natuurpacht, met een looptijd van minimaal 6 jaar. Deze pachtvorm kan worden aangegaan als de te verpachten gronden een natuurfunctie hebben.

De hoofdregel van het nieuwe pachtrecht wordt volgens het voorstel standaardpacht: pacht met een lange looptijd (ten minste 24 jaar) maar met een vrije pachtprijs. Indeplaatsstelling is bij deze pachtvorm mogelijk, maar een continuatierecht ontbreekt. Daarmee biedt standaardpacht de pachter meer rechten en vooral ook zekerheid voor een langere periode dan de huidige geliberaliseerde pacht. Ten opzichte van de huidige reguliere pacht gaan pachters er fors op achteruit, maar gezien het feit dat reguliere pachtovereenkomsten bijna niet meer worden afgesloten, is die achteruitgang vooral theoretisch. Geliberaliseerde pacht verdwijnt. De nieuwe pachtvorm kortlopende pacht (maximaal 12 jaar) krijgt een progressief pachtprijsstelsel. Dat moet kortlopende pacht voor verpachters minder aantrekkelijk maken en hen ertoe brengen om de standaardpacht te overwegen.

Schema pachtvormen

In onderstaand schema zien de pachtvormen er als volgt uit:

Pachtvorm volgens het ontwerp	Te vergelijken met	Voor	Looptijd	Prijsbepaling	Belangrijkste kenmerken
Standaardpacht (art.7.311 e.v.)	Huidige reguliere pacht	Hoeves, gebouwen, los land	Minimaal 24 jaar	Vrije marktprijs, jaarlijkse indexering	Hoofdregel, indeplaatsstelling mogelijk. Geen continuatierecht. Geen voorkeursrecht.
Continuatiepacht (art. 7:365 e.v.)	Huidige reguliere pacht	Hoeves, gebouwen, los land	Minimaal 12 jaar (hoeve) / 6 jaar (los land)	Vrije marktprijs	Indeplaatsstelling mogelijk. Continuatierecht naar het model van de huidige reguliere pacht. Voorkeursrecht.
Kortlopende pacht (art. 7: 384 e.v.)	Geliberaliseerde pacht	Hoeves, gebouwen, los land	Maximaal 12 jaar	Progressief prijsstelsel	Geen indeplaatsstelling, continuatie- of voorkeursrecht. Maar niet langer een vrije prijs.
Teeltpacht (art. 7: 393 e.v.)	Teeltpacht	Hoogrenderende gewassen, los land	Teeltperiode van maximaal 2 jaar	Vrije marktprijs	Belangrijk alternatief voor kortlopende pacht, maar alleen voor hoogrenderende gewassen (met negatieflijst).
Natuurpacht (art. 7:395 e.v.)	Reservaatpacht	Gronden als bedoeld in art. 2.44 Omgevingswet	Minimaal 6 jaar	Gemaximeerde pachtprijs	Voor gronden met een natuurfunctie. Tussentijdse herziening mogelijk om natuurdoelen te behalen.