Omnyacc

7 januari 2026

Stikstofdispositieruimte aangemerkt als zelfstandig bedrijfsmiddel: HIR onder voorwaarden mogelijk

De Belastingdienst heeft een standpunt gepubliceerd over stikstofdispositieruimte. Daarbij wordt ingegaan op de vraag of hierop kan worden afgeschreven en of het vormen van een herinvesteringsreserve (HIR) mogelijk is.

Stikstofdispositieruimte

De mogelijkheid om stikstof uit te stoten hangt af van de vereiste omgevingsvergunning. In sommige gevallen kan de hoeveelheid uit te stoten stikstof, de stikstofdispositieruimte, worden gebruikt door andere ondernemers. Deze betalen hiervoor een prijs aan de ondernemer, die de na wijziging van zijn bedrijfsactiviteiten de stikstofdispositieruimte aanbiedt.

Zelfstandig bedrijfsmiddel

De Belastingdienst neemt het standpunt in dat stikstofdispositieruimte een zelfstandig bedrijfsmiddel is. In een eerder Besluit (d.d. 27 oktober 1998, nr. DB98/2669M) is het standpunt ingenomen dat ammoniakrechten een zelfstandig bedrijfsmiddel vormen. Omdat stikstofdispositieruimte hiermee vergelijkbaar is, geldt dit daarom ook voor deze rechten. Ook rechtspraak uit het verleden steunt deze zienswijze.

Afschrijven mogelijk?

De Belastingdienst geeft aan dat afschrijven op stikstofdispositieruimte niet mogelijk is. De omgevingsvergunning waarmee de stikstofdispositieruimte verbonden is, kent namelijk geen einddatum.

Herinvesteringsreserve (HIR) mogelijk?

Aangegeven wordt dat het mogelijk is een HIR te vormen voor de ontvangen vergoeding die betaald wordt voor de mogelijkheid stikstof uit te stoten. Het is immers een verkregen vergoeding voor de vervreemding van een zelfstandig bedrijfsmiddel. Uiteraard moet voldaan worden aan de voor een HIR geldende voorwaarden.

HIR afboeken op nieuwbouw?

Het is niet mogelijk deze HIR af te boeken op nieuwbouw als een ondernemer na beëindiging van stikstofbelastende activiteiten hierin investeert. Een investering in nieuwbouw dient namelijk te worden afgeschreven in meer dan tien jaar. De HIR vereist dan dat de nieuwe investering eenzelfde economische functie heeft als de vervreemde investering. Het huisvesten van bedrijfsactiviteiten heeft niet dezelfde economische functie als die van de stikstofdispositieruimte, namelijk een vergunning om bepaalde activiteiten te verrichten. Het afboeken op de HIR is daarom dan ook niet mogelijk.

Speciaal voor jou

UITGELICHT

Overgangsrecht pseudo-eindheffing bij inbreng in bv nog onduidelijk
Het is nog niet duidelijk of een IB-ondernemer zonder personeel het overgangsrecht voor de 12% pseudo-eindheffing kan behouden bij inbreng van zijn onderneming met een fossiele personenauto in een bv. Daarom blijft het advies om de bv nog in 2026 op te richten, de onderneming in te brengen en de auto vóór 1 januari 2027 ter beschikking te stellen.
Lees verder
arrow right
Kabinet wil mkb ondersteunen met fiscaal pakket voor investeringen
Het kabinet wil mkb-ondernemers extra ondersteunen bij investeren, innoveren en verduurzamen. Daarvoor komt er een mkb-pakket met onder meer een ruimere mkb-winstvrijstelling en het samenvoegen en verhogen van de EIA, MIA en VAMIL. Wat is hierover al bekend en wanneer volgt meer duidelijkheid?
Lees verder
arrow right
Belastingplannen 2027: wat verandert er voor werkgevers?
Het kabinet stelt extra geld beschikbaar om de koopkracht te verbeteren. Verder zijn de meeste belastingplannen voor werkgevers sinds Prinsjesdag 2026 grotendeels ongewijzigd gebleven. Welke voorstellen liggen er momenteel nog bij de Tweede Kamer?
Lees verder
arrow right