20 juni 2024

Update: Box 3-heffing tot 2022 en vanaf 2023

Op 6 juni 2024 oordeelde de Hoge Raad dat nader rechtsherstel geboden moet worden als het werkelijke rendement van het box 3-vermogen lager is dan de volgens de regelgeving berekende fictieve box 3 rendement (hierna: forfaitair rendement).

Werkelijke rendement versus forfaitair rendement

Op 6 juni 2024 oordeelde de Hoge Raad dat ook de Wet rechtsherstel box 3 (hierna: Herstelwet) en de Overbruggingswet box 3 (hierna: Overbruggingswet) in strijd zijn met Europees recht als het werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire rendement. Op 24 december 2021 had de Hoge Raad op dezelfde wijze al geoordeeld over de box 3-wetgeving vanaf 2017 (hierna: oude box 3 wet).

Gevolgen voor de jaren tot en met 2022

De arresten van 24 december 2021 en 6 juni 2024 betekenen dat je tot en met 2022 te maken heeft met drie berekeningen: het forfaitaire rendement van de oude box 3-wet, het forfaitaire rendement van de Herstelwet/Overbruggingswet en het werkelijke rendement.

De box 3-heffing wordt vervolgens als volgt berekend.

• Is het forfaitaire rendement van de Herstelwet lager dan het forfaitaire rendement van de oude box 3-wet? Dan wordt je box 3-heffing berekend op basis van het forfaitair rendement van de Herstelwet.
• Is het forfaitaire rendement van de Herstelwet hoger dan het forfaitaire rendement van de oude box 3-wet? Dan wordt je box 3-heffing berekend op basis van het forfaitaire rendement van de oude box 3-wet.
• Is je werkelijke rendement lager dan de vastgestelde forfaitaire rendement(en)? Dan wordt je box 3-heffing berekend op basis van het werkelijke rendement.

Wat betekent dit nu voor de jaren vanaf 2023?

Vanaf 2023 krijg je te maken met twee berekeningen: het forfaitaire rendement van de Overbruggingswet en het werkelijke rendement. Als je werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire rendement van de Overbruggingswet, wordt je box 3-heffing berekend op basis van het werkelijke rendement.

Voorlopig houdt de Belastingdienst de meeste aangifte inkomstenbelasting 2023 met box 3-inkomen nog aan in afwachting van de duidelijkheid die het ministerie van Financiën gaat verschaffen over het oordeel van de Hoge Raad van 6 juni 2024.

Berekening werkelijke rendement

De Hoge Raad heeft op 6 juni 2024 ook een aantal regels gegeven over de wijze waarop het werkelijke rendement berekend moet worden. Een van die regels is dat gerealiseerde én ongerealiseerde vermogenswinsten, of die nu positief of negatief zijn, ook onderdeel zijn van het werkelijke rendement.

WOZ voor werkelijke rendement woning

Voor woningen die in box 3 vallen heeft de Hoge Raad op 14 juni 2024 nog een nieuwe aanwijzing gegeven. De Hoge Raad geeft aan dat voor de vaststelling van het werkelijk rendement van een woning de waarde van de woning aan het begin en het einde van het jaar bepaald wordt op basis van de WOZ-waarden.

Hoe nu verder?

De Staatssecretaris heeft toegezegd dat hij over ca. 6 weken zal bekendmaken hoe de uitspraak tot uitvoering gebracht zal worden. Zodra meer bekend is over de wijze van aanlevering van de gegevens over het werkelijk behaalde rendement, zullen wij deze informatie met je delen. Heb je nu al vragen, neem dan contact met ons op.